BLOG
Πώς αντιμετωπίζεται η κήλη αυχενικού δίσκου
Κοινοποίηση σε:
Ο πόνος που ξεκινά από τον αυχένα και «τρέχει» προς τον ώμο, το χέρι ή τα δάχτυλα μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα: να δυσκολεύει τον ύπνο, την εργασία στον υπολογιστή, την οδήγηση ή ακόμη και απλές κινήσεις. Το ερώτημα «πώς αντιμετωπίζεται κήλη αυχενικού δίσκου» δεν έχει μία ίδια απάντηση για όλους. Η σωστή θεραπεία καθορίζεται από τα συμπτώματα, τη νευρολογική εξέταση, τα ευρήματα της μαγνητικής τομογραφίας και, κυρίως, από το αν το νεύρο ή ο νωτιαίος μυελός πιέζεται σε βαθμό που απειλεί τη λειτουργικότητα του ασθενούς.
Η κήλη αυχενικού δίσκου είναι μια συχνή πάθηση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Χρειάζεται ψύχραιμη, εξατομικευμένη αξιολόγηση: ούτε κάθε εύρημα στη μαγνητική οδηγεί σε χειρουργείο, ούτε όμως κάθε επίμονο σύμπτωμα πρέπει να αποδίδεται απλώς σε «πιάσιμο» του αυχένα.
Ανάμεσα στους αυχενικούς σπονδύλους βρίσκονται οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, οι οποίοι λειτουργούν ως ελαστικά «μαξιλάρια» και επιτρέπουν την ομαλή κίνηση. Με την πάροδο του χρόνου, μετά από καταπόνηση ή σπανιότερα έπειτα από τραυματισμό, ο δίσκος μπορεί να εκφυλιστεί και μέρος του υλικού του να προβάλει προς τα πίσω ή στο πλάι.
Όταν η προβολή αυτή ερεθίζει ή πιέζει μια νευρική ρίζα, προκαλείται αυχενική ριζοπάθεια. Ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται πόνο, κάψιμο, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο άνω άκρο. Η κατανομή των ενοχλημάτων συχνά δίνει πολύτιμες πληροφορίες για το νεύρο που εμπλέκεται. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις εμφανίζεται αδυναμία στο χέρι, δυσκολία στη λαβή αντικειμένων ή μείωση των αντανακλαστικών.
Διαφορετική βαρύτητα έχει η πίεση του νωτιαίου μυελού. Τότε μπορεί να προκύψει αυχενική μυελοπάθεια, με αστάθεια στο βάδισμα, αδεξιότητα στα χέρια, δυσκολία σε λεπτές κινήσεις, αίσθηση δυσκαμψίας ή αδυναμία στα κάτω άκρα. Αυτά τα σημεία απαιτούν έγκαιρη νευροχειρουργική εκτίμηση.
Η αντιμετώπιση αρχίζει με ακριβή διάγνωση και όχι με μια μαγνητική τομογραφία που αξιολογείται απομονωμένα. Ο εξειδικευμένος νευροχειρουργικός έλεγχος περιλαμβάνει λεπτομερές ιστορικό, κλινική και νευρολογική εξέταση, εκτίμηση της μυϊκής ισχύος, της αισθητικότητας, των αντανακλαστικών και της βάδισης.
Η μαγνητική τομογραφία αυχενικής μοίρας απεικονίζει τη θέση και το μέγεθος της κήλης, τη σχέση της με τις νευρικές ρίζες και τον νωτιαίο μυελό, καθώς και πιθανή στένωση του σπονδυλικού σωλήνα. Ωστόσο, αρκετοί άνθρωποι έχουν εκφυλιστικά ευρήματα χωρίς έντονα συμπτώματα. Για αυτό ο στόχος δεν είναι να θεραπευτεί η εικόνα της εξέτασης, αλλά ο άνθρωπος που πονά ή παρουσιάζει νευρολογικό έλλειμμα.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ηλεκτρομυογράφημα μπορεί να βοηθήσει να επιβεβαιωθεί η προσβολή συγκεκριμένης νευρικής ρίζας ή να διαχωριστεί το πρόβλημα από παθήσεις περιφερικών νεύρων, όπως το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα. Όταν υπάρχει αμφιβολία ή διαφορετικές θεραπευτικές προτάσεις, μια τεκμηριωμένη δεύτερη γνώμη είναι ουσιαστικό μέρος της ασφαλούς λήψης απόφασης.
Στην πλειονότητα των ασθενών με πόνο στο χέρι χωρίς σοβαρή ή επιδεινούμενη αδυναμία, η αρχική προσέγγιση είναι συντηρητική. Ο έντονος πόνος συχνά βελτιώνεται σταδιακά μέσα σε εβδομάδες, εφόσον υπάρχει σωστή καθοδήγηση και παρακολούθηση.
Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να περιλαμβάνει αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη ή ειδική θεραπεία για νευροπαθητικό πόνο, πάντοτε με ιατρική κρίση και προσοχή στο ατομικό ιστορικό. Η φυσικοθεραπεία, όταν εφαρμόζεται στο σωστό στάδιο και με εξατομικευμένο πρόγραμμα, στοχεύει στη βελτίωση της κινητικότητας, της μυϊκής υποστήριξης και της εργονομίας. Δεν είναι κάθε άσκηση κατάλληλη για κάθε κήλη, ιδιαίτερα στην οξεία φάση.
Η σχετική αποφόρτιση για λίγες ημέρες μπορεί να βοηθήσει, αλλά η παρατεταμένη ακινησία συνήθως επιδεινώνει τη δυσκαμψία και τον φόβο της κίνησης. Οι απότομοι χειρισμοί στον αυχένα, οι μη ελεγχόμενες «ανατάξεις» και η άσκηση παρά τον έντονο νευρολογικό πόνο χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Σε ορισμένους ασθενείς, στοχευμένες εγχύσεις υπό απεικονιστική καθοδήγηση ενδέχεται να αποτελέσουν συμπληρωματική επιλογή, εφόσον υπάρχει σαφής ένδειξη και πραγματοποιούνται από έμπειρη ομάδα.
Η συντηρητική θεραπεία δεν σημαίνει παθητική αναμονή. Απαιτεί επανεκτίμηση της έντασης του πόνου, της δύναμης του χεριού και της καθημερινής λειτουργικότητας. Αν η αδυναμία επιμένει ή εξελίσσεται, η αναβολή της οριστικής θεραπείας μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες πλήρους νευρολογικής αποκατάστασης.
Η χειρουργική λύση συζητείται όταν η πίεση σε νευρική ρίζα ή στον νωτιαίο μυελό προκαλεί σημαντικό πρόβλημα που δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στη συντηρητική αγωγή. Ιδιαίτερα σημαντικές ενδείξεις είναι η προοδευτική μυϊκή αδυναμία, τα σημεία μυελοπάθειας, ο έντονος και επίμονος ριζιτικός πόνος που περιορίζει σοβαρά τη ζωή του ασθενούς και η τεκμηριωμένη σημαντική πίεση του νωτιαίου μυελού.
Η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στη διάρκεια του πόνου. Ένας ασθενής με αφόρητο άλγος, αδυναμία να κοιμηθεί ή να εργαστεί και σαφή αντιστοιχία ανάμεσα στα συμπτώματα και την απεικόνιση μπορεί να ωφεληθεί από έγκαιρη επέμβαση. Αντίθετα, όταν τα συμπτώματα είναι ήπια και βελτιώνονται, η παρακολούθηση είναι συχνά η πιο λογική επιλογή.
Η συνηθέστερη επέμβαση για πρόσθια κήλη αυχενικού δίσκου είναι η πρόσθια αυχενική δισκεκτομή και αποσυμπίεση. Μέσα από μικρή προσπέλαση στο πρόσθιο μέρος του λαιμού, αφαιρείται ο παθολογικός δίσκος και αποσυμπιέζεται με ακρίβεια η νευρική ρίζα ή ο νωτιαίος μυελός. Ανάλογα με την ανατομία, το επίπεδο της βλάβης, τη σταθερότητα της σπονδυλικής στήλης και τις λειτουργικές απαιτήσεις του ασθενούς, μπορεί να ακολουθήσει σπονδυλοδεσία με ειδικό εμφύτευμα ή, σε επιλεγμένα περιστατικά, τοποθέτηση τεχνητού δίσκου με στόχο τη διατήρηση της κίνησης.
Σε συγκεκριμένες πλάγιες κήλες που πιέζουν νευρική ρίζα, μπορεί να επιλεγεί οπίσθια αυχενική μικροδισκεκτομή ή τρηματεκτομή. Η τεχνική επιλέγεται με βάση το πρόβλημα και όχι με βάση μια γενική προτίμηση. Η μικροσκοπική και ελάχιστα επεμβατική νευροχειρουργική επιτρέπει στοχευμένη προσπέλαση, με σεβασμό στους γύρω ιστούς, όταν οι ενδείξεις είναι κατάλληλες.
Καμία επέμβαση δεν είναι χωρίς κινδύνους. Αυτοί εξαρτώνται από το επίπεδο, την ανατομία, το είδος της επέμβασης και τη γενική υγεία του ασθενούς. Η καθαρή ενημέρωση για τα αναμενόμενα οφέλη, τις εναλλακτικές επιλογές και την αποκατάσταση είναι προϋπόθεση για μια απόφαση με ασφάλεια και εμπιστοσύνη.
Μετά από επιτυχημένη αποσυμπίεση, ο πόνος που αντανακλά στο χέρι συχνά υποχωρεί γρήγορα. Το μούδιασμα και η αδυναμία ενδέχεται να χρειαστούν περισσότερο χρόνο, επειδή το νεύρο αναρρώνει σταδιακά. Η ταχύτητα βελτίωσης επηρεάζεται από τη διάρκεια και τη βαρύτητα της πίεσης πριν από τη θεραπεία.
Η επιστροφή στις δραστηριότητες γίνεται προοδευτικά, με συγκεκριμένες οδηγίες για την κίνηση, την εργασία, την οδήγηση και τη φυσική άσκηση. Η καλή στάση σώματος, η εργονομία στον υπολογιστή, η αποφυγή καπνίσματος και η ενδυνάμωση μετά την οξεία φάση συμβάλλουν στη μακροχρόνια προστασία της αυχενικής μοίρας.
Άμεση ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν εμφανιστεί νέα ή επιδεινούμενη αδυναμία στο χέρι ή στο πόδι, αστάθεια στη βάδιση, έντονη αδεξιότητα των χεριών, εκτεταμένο μούδιασμα ή διαταραχή στον έλεγχο ούρησης και αφόδευσης. Παρότι δεν οφείλονται όλα αυτά αποκλειστικά σε αυχενική κήλη, δεν είναι συμπτώματα για αυτοδιάγνωση ή αναμονή.
Ο πόνος στον αυχένα δεν χρειάζεται να γίνεται μόνιμος περιορισμός. Με σωστή νευροχειρουργική εκτίμηση, εξατομικευμένη θεραπεία και έγκαιρη παρέμβαση όταν υπάρχει ένδειξη, ο ασθενής μπορεί να προχωρήσει με σαφήνεια και ασφάλεια προς την καλύτερη δυνατή αποκατάσταση.
