BLOG
Πότε ανησυχεί η ινιακή νευραλγία και τι εξετάζουμε
Κοινοποίηση σε:
Ο πόνος που ξεκινά χαμηλά στο πίσω μέρος του κεφαλιού και «πετάγεται» σαν ηλεκτρικό ρεύμα προς το κρανίο, το αυτί ή πίσω από το μάτι μπορεί να προκαλέσει μεγάλη ανησυχία. Το ερώτημα «πότε ανησυχεί η ινιακή νευραλγία;» δεν απαντάται μόνο από την ένταση του πόνου. Σημασία έχουν ο τρόπος με τον οποίο εμφανίστηκε, η διάρκειά του, η συνοδός νευρολογική συμπτωματολογία και το ατομικό ιστορικό του ασθενούς.
Η ινιακή νευραλγία είναι συχνά επώδυνη, αλλά δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει μια επικίνδυνη πάθηση. Παρ’ όλα αυτά, ένας νέος, επίμονος ή μεταβαλλόμενος πόνος στην κεφαλή και στον αυχένα χρειάζεται σωστή κλινική αξιολόγηση. Ο στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί φόβος, αλλά να διαχωριστεί έγκαιρα μια περιφερική νευραλγία από άλλες καταστάσεις που απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση.
Τα ινιακά νεύρα μεταφέρουν την αισθητικότητα από το πίσω μέρος του κεφαλιού προς τον εγκέφαλο. Όταν ερεθίζονται ή πιέζονται, μπορεί να εμφανιστεί πόνος κατά μήκος της πορείας τους. Ο πόνος συχνά είναι οξύς, διαξιφιστικός, καυστικός ή σαν «ηλεκτροσόκ», με επεισόδια που διαρκούν δευτερόλεπτα ή λεπτά. Σε ορισμένους ασθενείς παραμένει ένα συνεχές υπόβαθρο ευαισθησίας στον αυχένα ή στο τριχωτό της κεφαλής.
Ακόμη και το άγγιγμα στα μαλλιά, η πίεση στο μαξιλάρι ή μια απότομη κίνηση του αυχένα μπορεί να πυροδοτούν τον πόνο. Μπορεί να αφορά τη μία πλευρά ή, σπανιότερα, και τις δύο. Η ευαισθησία σε συγκεκριμένο σημείο στην έξοδο του νεύρου στο πίσω μέρος της κεφαλής αποτελεί χρήσιμο κλινικό εύρημα, χωρίς όμως να αρκεί μόνη της για οριστική διάγνωση.
Συχνά η αιτία σχετίζεται με μυϊκή σύσπαση, κακή εργονομία, τραυματισμό, εκφυλιστικές αλλοιώσεις της αυχενικής μοίρας ή ερεθισμό νευρικών ριζών. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν αναδεικνύεται μία και μοναδική αιτία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πόνος δεν είναι πραγματικός ή ότι δεν αντιμετωπίζεται. Σημαίνει ότι η θεραπεία χρειάζεται να προσαρμοστεί στο ακριβές κλινικό πρόβλημα.
Η ένταση του πόνου δεν είναι πάντα δείκτης βαρύτητας. Η ινιακή νευραλγία μπορεί να είναι εξαιρετικά έντονη και να παραμένει καλοήθης. Περισσότερη προσοχή απαιτείται όταν ο πονοκέφαλος είναι εντελώς νέος για τον ασθενή, όταν αλλάζει γρήγορα χαρακτήρα ή όταν συνδυάζεται με σημεία που δεν εξηγούνται από έναν απλό ερεθισμό ινιακού νεύρου.
Άμεση ιατρική εκτίμηση, και σε ορισμένες περιπτώσεις επείγουσα προσέλευση, χρειάζεται όταν ο πόνος συνοδεύεται από ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω:
Αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνουν υποχρεωτικά ότι υπάρχει σοβαρό αίτιο, αλλά δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στην ινιακή νευραλγία. Χρειάζονται ιατρική εξέταση ώστε να αποκλειστούν αγγειακά, λοιμώδη, φλεγμονώδη, τραυματικά ή άλλα νευρολογικά αίτια.
Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει επείγον σύμπτωμα για να ζητήσει κάποιος εξειδικευμένη αξιολόγηση. Επίμονος πόνος για εβδομάδες, συχνές υποτροπές, δυσκολία στον ύπνο ή στην εργασία και ανάγκη για συνεχόμενη λήψη αναλγητικών είναι επαρκείς λόγοι για προγραμματισμένη επίσκεψη.
Ιδιαίτερη διερεύνηση χρειάζεται όταν ο πόνος επεκτείνεται στα χέρια, συνυπάρχει με αυχενική δυσκαμψία ή προκαλείται σταθερά από την έκταση και στροφή του αυχένα. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει συμμετοχή της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, όπως εκφυλιστική στένωση, δισκοπάθεια ή ερεθισμός νευρικής ρίζας. Η αντιμετώπιση τότε δεν περιορίζεται απλώς στην καταστολή του πόνου, αλλά στρέφεται στην υποκείμενη αιτία.
Η διάγνωση της ινιακής νευραλγίας αρχίζει με αναλυτικό ιστορικό και νευρολογική εξέταση. Ο ιατρός αξιολογεί τη θέση, την ποιότητα και τη διάρκεια του πόνου, εξετάζει την κινητικότητα του αυχένα, αναζητά ευαίσθητα σημεία και ελέγχει τη δύναμη, την αισθητικότητα, τα αντανακλαστικά και την ισορροπία.
Η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου ή αυχενικής μοίρας δεν είναι αναγκαία σε κάθε περιστατικό. Είναι όμως ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχουν νευρολογικά ευρήματα, τραυματισμός, άτυπα συμπτώματα, επιμονή παρά τη θεραπεία ή υποψία παθολογίας στην αυχενική σπονδυλική στήλη. Η επιλογή της κατάλληλης εξέτασης γίνεται εξατομικευμένα, για να αποφευχθούν και οι άσκοπες εξετάσεις και η υποεκτίμηση ενός σημαντικού ευρήματος.
Ένας διαγνωστικός αποκλεισμός του ινιακού νεύρου με τοπικό αναισθητικό μπορεί, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, να βοηθήσει ουσιαστικά. Αν μειώσει προσωρινά τον χαρακτηριστικό πόνο, ενισχύει την πιθανότητα ότι το συγκεκριμένο νεύρο συμμετέχει στο πρόβλημα. Δεν αποτελεί όμως υποκατάστατο της πλήρους κλινικής εκτίμησης.
Ο πόνος στο πίσω μέρος του κεφαλιού δεν έχει πάντα την ίδια προέλευση. Η κεφαλαλγία αυχενικής αιτιολογίας συχνά ξεκινά από αρθρώσεις, δίσκους ή μυϊκές δομές του αυχένα και μπορεί να αντανακλά προς το κεφάλι. Η ημικρανία μπορεί επίσης να προκαλεί πόνο ινιακά, συνήθως όμως συνοδεύεται από ναυτία, φωτοφοβία ή ευαισθησία στους ήχους.
Η κεφαλαλγία τάσεως είναι συχνότερα πιεστική και αμφοτερόπλευρη, ενώ η κροταφική αρτηρίτιδα σε μεγαλύτερες ηλικίες έχει εντελώς διαφορετική σημασία και απαιτεί άμεση αντιμετώπιση. Σπανιότερα, πόνος στην ινιακή περιοχή μπορεί να συνδέεται με παθήσεις του εγκεφάλου, αγγείων ή των ανώτερων αυχενικών σπονδύλων. Για αυτό η ακριβής περιγραφή των συμπτωμάτων έχει πραγματική αξία.
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία, τη συχνότητα των επεισοδίων και την επίδραση που έχουν στην καθημερινότητα. Σε ήπιες ή πρόσφατες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσουν η τροποποίηση της στάσης, η φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση, η ήπια κινητοποίηση του αυχένα και η αντιμετώπιση της μυϊκής σύσπασης. Τα φάρμακα επιλέγονται από τον θεράποντα ιατρό με βάση το ιστορικό, τις συνυπάρχουσες παθήσεις και το είδος του πόνου.
Όταν ο πόνος επιμένει, οι στοχευμένες εγχύσεις ή οι αποκλεισμοί των ινιακών νεύρων μπορούν να προσφέρουν σημαντική ανακούφιση και ταυτόχρονα διαγνωστική πληροφορία. Σε επιλεγμένους ασθενείς εφαρμόζονται επεμβατικές τεχνικές αντιμετώπισης του χρόνιου πόνου, πάντοτε αφού έχει αποσαφηνιστεί η ανατομική προέλευση των συμπτωμάτων και έχουν αξιολογηθεί οι συντηρητικές επιλογές.
Η χειρουργική λύση δεν είναι η συνήθης πρώτη επιλογή για την ινιακή νευραλγία. Μπορεί όμως να εξεταστεί όταν τεκμηριώνεται συγκεκριμένη παθολογία στην αυχενική μοίρα ή σαφής νευρική πίεση που δεν ανταποκρίνεται σε κατάλληλη συντηρητική και επεμβατική θεραπεία. Η σύγχρονη νευροχειρουργική αξιολόγηση στοχεύει στη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση και στην επιλογή της θεραπείας που υπηρετεί πραγματικά τις ανάγκες του ασθενούς.
Ο επίμονος πόνος στο πίσω μέρος του κεφαλιού δεν χρειάζεται να γίνεται μια καθημερινότητα γεμάτη αβεβαιότητα. Με προσεκτική εξέταση, σαφή εξήγηση των ευρημάτων και εξατομικευμένο πλάνο, ο ασθενής μπορεί να γνωρίζει τι συμβαίνει, ποια συμπτώματα απαιτούν άμεση προσοχή και ποια είναι τα επόμενα ασφαλή βήματα για ουσιαστική ανακούφιση.
